ادی پروس

ادی پروس (Addy Pross) شیمی‌دان برجسته و استاد بازنشسته دانشکده شیمی در دانشگاه بن‌گوریون است. او شهرت جهانی‌اش را مدیون رویکرد نوآورانه‌اش در حل معمای «منشأ حیات» است. او که دکترای خود را در رشته شیمی آلی از دانشگاه سیدنی دریافت کرده، سال‌ها به تدریس و پژوهش در زمینه واکنش‌های شیمیایی و شیمی نظری پرداخته است. با این حال، مهم‌ترین دستاورد فکری او در دهه‌های اخیر، تلاش برای ارائه یک چارچوب نظری منسجم بوده که بتواند شکاف عمیق میان دنیای بی‌جان (شیمی) و دنیای جاندار (زیست‌شناسی) را پر کند.

کتاب مشهور او با عنوان «حیات چیست؟ شیمی چگونه تبدیل به زیست‌شناسی شد؟» (What is Life? How Chemistry Becomes Biology) تلاشی جسورانه برای پاسخ به سؤالی است که اروین شرودینگر دهه‌ها پیش مطرح کرده بود. پروس در این اثر استدلال می‌کند که زیست‌شناسی در واقع نوعی «شیمی سیستم‌ها» است و قوانین حاکم بر حیات، جدا از قوانین فیزیک و شیمی نیستند. او با معرفی مفهوم کلیدی «پایداری جنبشی پویا» (Dynamic Kinetic Stability) توضیح می‌دهد که چگونه سیستم‌های شیمیایی تکثیر‌شونده می‌توانند برخلاف قانون دوم ترمودینامیک عمل کرده و به سمت پیچیدگی بیشتر حرکت کنند، فرایندی که در نهایت منجر به پیدایش حیات می‌شود.

دیدگاه‌های پروس نه تنها در جامعه علمی بلکه در میان فیلسوفان علم نیز بحث‌برانگیز و الهام‌بخش بوده است. او معتقد است که «تکامل داروینی» تنها مختص موجودات زنده نیست، بلکه یک اصل بنیادی‌تر شیمیایی است که حتی در مولکول‌های غیرزنده اما تکثیرشونده نیز جریان دارد. با این نگاه، حیات دیگر یک رویداد معجزه‌آسا یا تصادفی محض به نظر نمی‌رسد، بلکه نتیجه‌ اجتناب‌ناپذیر قوانین شیمیایی خاصی است که وقتی ماده در شرایط ناپایدار و دور از تعادل قرار می‌گیرد، خود را نمایان می‌کنند.