اد کتمال

اد کتمال (Ed Catmull) متخصص علوم کامپیوتر و انیماتور آمریکایی است که بیش از هرچیز، به عنوان هم‌بنیان‌گذار پیکسار و مدیر پیشین استودیوی انیمیشن والت‌دیزنی شناخته می‌شود.

اد سال ۱۹۴۵ در ویرجینیا، ایالات متحده به دنیا آمد. از کودکی شیفته انیمیشن‌های دیزنی، به خصوص پیتر پن و پینوکیو بود و آرزو داشت روزی اثری مانند این دو انیمیشن بسازد. با این حال پس از اتمام دبیرستان، نمی‌دانست چگونه انیماتور شود. آن زمان هنوز خبری از مدارس مخصوص انیمیشن نبود.

علاوه بر انیمیشن، به ریاضی و فیزیک هم علاقه داشت و به همین دلیل، برای تحصیل در رشته علوم رایانه به دانشگاه یوتا رفت. پس از مدتی، در شرکت بویینگ مشغول به کار شد اما طولی نکشید که در یک تعدیل نیروی گسترده، شغل خود را از دست داد. 

ابتدا به سراغ طراحی زبان‌های برنامه‌نویسی رفت اما پس از ملاقات با ایوان سادرلند (سازنده نرم‌افزار طراحی دیجیتال Sketchpad) در دانشگاه یوتا، علاقه قبلی‌اش زنده شد و به سمت تصویرسازی دیجیتال گرایش پیدا کرد.

از آن زمان به بعد، هدف و آرزویش ساخت فیلم‌های دیجیتالی بود که شباهت هرچه بیشتری به واقعیت داشته باشند. در این دوران توانست به دو کشف مهم در زمینه گرافیک کامپیوتری دست یابد: تکسچر مپینگ و Bicubic Patches.

در سال ۱۹۷۲ شگفتی دیگری رو کرد. برای نخستین بار در جهان انیمیشنی یک دقیقه‌ای از دست چپ خود ساخت که به طور کامل با رایانه طراحی و انیمیت شده بود. این انیمیشن نمادی از آغاز دوران جدید صنعت سرگرمی بود و توجهات فراوانی به خود جلب کرد.

سادرلند چندین بار با دیزنی ارتباط گرفت و حتی با کتمال به صورت حضوری با مدیران دیزنی درباره ظرفیت انیمیشن‌های دیجیتال صحبت کرد، اما آنان وقعی به حرف‌های این دو ننهادند. با این حال پس از مدت‌ها تلاش و کوشش، کمپانی‌های مطرحی در زمینه سینما و سرگرمی، از جمله لوکاس‌فیلم، به مرور به پتانسیل انیمیشن‌های رایانه‌ای پی بردند.

در سال ۱۹۸۶ استیو جابز، بنیان‌گذار اپل، بخش دیجیتال لوکاس‌فیلم را خریداری کرد و به همراه کتمال استودیوی انیمیشن پیکسار را تاسیس کرد. پیکسار در سال ۱۹۹۵ نخستین انیمیشن سینمایی را که به طور کامل با رایانه ساخته شده بود، عرضه کرد. این انیمیشن، همان داستان اسباب‌بازی‌ها است که بسیاری از ما با آن خاطره داریم.

اکران بسیار موفق داستان اسباب‌بازی‌ها، راه را برای موفقیت‌های بعدی این استودیوی خوش‌نام و صنعت انیمیشن کامپیوتری به طور کلی، هموار کرد. اد کتمال به خاطر دستاوردهای تاریخ‌ساز خود در زمینه گرافیک‌ رایانه‌ای سه بعدی، در سال ۲۰۱۹ برنده جایزه ACM Turing شد.