فیلیپ زیمباردو

فیلیپ زیمباردو (Philip Zimbardo) روانشناس آمریکایی و استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد است که تألیف تعدادی از کتاب‌های معتبر دانشگاهی این رشته را برعهده داشته است. با‌این حال، او بیش از هرچیز با انجام آزمایش روانشناختی «زندان استنفورد» شناخته می‌شود. وی در حال حاضر بنیان‌گذار و مدیر موسسه Heroic Imagination Project نیز هست.

فیلیپ جورج زیمباردو سال ۱۹۳۳ در نیویورک در خانواده‌ای فقیر از مهاجران ایتالیایی اهل سیسیل متولد شد. در آن زمان، مهاجران ایتالیایی نیز مورد تبعیض نژادی قرار می‌گرفتند. علاوه‌بر آن، فیلیپ به خاطر چهره و سرووضع فقیرانه‌اش، با یهودیان یا مهاجران اهل پورتوریکو اشتباه گرفته می‌شد و افراد نژادپرست برخورد نامناسب‌تری با او  داشتند.

به گفته خود زیمباردو، مواجهه با این رفتارها در کودکی باعث شد تا  از همان زمان نسبت به رفتار مردم و دلایل برخوردهای منفی آنان با دیگران کنجکاو شود. این کنجکاوی مسیر پژوهش‌های او را در آینده تحت‌تأثیر قرار داد.

وی ابتدا وارد کالج بروکلین شد و در مقطع کارشناسی، موفق شد با رتبه ممتاز در سه رشته روانشناسی، جامعه‌‌شناسی و انسان‌شناسی فارغ‌التحصیل شود. سپس به دانشگاه ییل رفت تا مدرک ارشد و در نهایت در سال ۱۹۵۹ مدرک دکترای خود را در رشته روانشناسی دریافت کند. استاد راهنمای او در این مقطع، روانشناس مشهوری به‌نام نیل میلر بود.

او از ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۰ در ییل به تدریس پرداخت. سپس به مدت هفت سال در دانشگاه نیویورک مشغول به‌کار بود و پس از یک سال تدریس در دانشگاه کلمبیا، در سال ۱۹۶۸ به جمع استادان دانشگاه ییل پیوست.

سال ۱۹۷۱ بود که با حمایت بنیاد تحقیقات نیروی دریایی آمریکا، آزمایش زندان استنفورد (Stanford Prison Study) را آغاز کرد. زیمباردو تعدادی دانشجو بدون هیچ مشکل روانی را به صورت تصادفی در جایگاه زندانی یا زندانبان قرار داد تا متوجه شود که قرار گرفتن در جایگاه قدرت، چه تأثیری بر رفتار و اخلاقیات انسان‌ها می‌گذارد. 

فیلیپ زیمباردو شرح و سرانجام این آزمایش پرحاشیه و تأثیرگذار را در کتابی پرفروش به‌نام «اثر لوسیفر» به چاپ رساند و نتایج حاصل از آن را تحلیل کرد. او به‌ ما نشان داد که چطور ممکن است انسان‌هایی کاملاً عادی و اخلاق‌مدار، در شرایط خاص دست به شیطانی‌ترین رفتارها بزنند و چطور می‌توانیم با درک این فرایند، از بروز چنین رفتارهایی جلوگیری کنیم.

زیمباردو در سال ۲۰۱۲ مدال طلای بنیاد روانشناسی آمریکا (American Psychological Foundation) را به‌پاس یک‌ عمر دستاورد علمی دریافت کرد. پس از بازنشستگی کامل او در سال ۲۰۰۷، یکی از استادان استنفورد درباره او گفت: «زیمباردو معلمی افسانه‌ای است که شیوه تفکر ما را درباره تأثیرات اجتماعی به‌کلی تغییر داد.»