آلن لایتمن

آلن لایتمن (Alan Lightman) فیزیک‌دان، نویسنده و کارآفرین آمریکایی است. وی سابقه تدریس در دانشگاه‌های هاروارد و MIT را دارد و در اندیشه‌ها و نوشته‌های خود، به وجوه مشترک علم، فلسفه، دین و معنویت می‌پردازد.

وی یکی از معدود استادان دانشگاه ام‌آی‌تی است که در هر دو زمینه علوم طبیعی و علوم انسانی به کرسی تدریس دست یافته است. یکی از ابتکارات مهم او در فضای آکادمیک، راه‌اندازی دوره الزامی «ارتباطات» برای دانشجویان ام‌آی‌تی است.

در این دوره او و همکارانش به تمام دانشجویان دوره کارشناسی (در هر یک از چهار سال تحصیلی) مهارت‌هایی را می‌آموزند که برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران به کار آنان می‌آید، مهارت‌های مفیدی مانند فن بیان و نوشتن خلاق.

علاوه‌بر آن، او بنیان‌گذار و مدیر بنیاد Harpswell است. موسسه‌ای عام‌المنفعه در جنوب شرق آسیا که به آموزش و پشتیبانی از دختران جوان کم‌برخوردار اختصاص دارد تا نسل جدید رهبران جهان را برای دستیابی به مدارج بالای مدیریتی و علمی تربیت کند.

آلن پیج لایتمن سال ۱۹۴۸ در شهر ممفیس به دنیا آمد. پدرش یک سینمادار بود و مادرش معلم رقص. از همان دوران کودکی، هم به مطالعات علمی علاقه‌مند بود و هم به هنر و ادبیات. در سال ۱۹۷۰ از مقطع کارشناسی فیزیک دانشگاه پرینستون با رتبه‌ای ممتاز فارغ‌التحصیل شد و تز شگفت‌انگیزی ارائه کرد. برای تکمیل تحصیلاتش به دانشگاه فناوری کالیفرنیا (CalTech) رفت و در محضر استادانی چون کیپ اس. تورن به پژوهش پرداخت.

به مدت دو سال به‌عنوان پژوهشگر فوق‌دکتری در دانشگاه کورنل بود و از سال ۱۹۷۶ تدریس را در مرکز اخترفیزیک هاروارد و اسمیت‌سونیان آغاز کرد. از ۱۹۸۹ به ام آی‌تی پیوست و در همین حین، اشعار و نوشته‌هایش را در نشریات کوچک و بزرگ (از جمله نیویورکر) به چاپ می‌رساند.

لایتمن نقش مهمی در تأسیس مرکز Catalyst Collaborative داشت، توافقی میان دانشگاه ام‌آی‌تی و تئاتر سنترال اسکوئر که با هدف پشتیبانی و ترویج نمایشنامه‌ها و تئاترهایی بر اساس مفاهیم علمی ایجاد شده بود. در همان سال با ابتکار او دوره‌ای برای نویسندگی علمی در مقطع ارشد برگزار شد.

مقالات پژوهشی او در ژورنال‌ها و نشریاتی همچون Physical Review، نیچر، و Reviews of Modern Physics منتشر می‌شوند. علاوه بر فعالیت‌های آکادمیک، رمان‌های او نیز (مانند رویای اینیشتین) مورد استقبال خوانندگان قرار گرفته‌اند. 

با‌این‌حال یکی از مهم‌ترین آثار او در حوزه کتاب‌های عمومی و غیرداستانی، کتاب پرفروش در ستایش اتلاف وقت است. وی در این اثر درباره شلوغی بیش‌از حد دنیای امروز و ارزش فراموش‌شده خلوت و آرامش سخن می‌گوید.