میهای چیک‌سنت‌ میهایی

میهای چیک‌سنت‌ میهایی (Mihaly Csikszentmihalyi) روانشناس مطرح مجارستانی-آمریکایی است که با معرفی مفهوم غرقگی (Flow) شناخته می‌شود. تچان وضعیتی ذهنی است که در آن فرد به صورت کامل غرق در یک فعالیت می‌شود و از تمرکز تمام‌عیار خود لذت می‌برد.

کتاب‌ها و تحقیقات او از جمله آثار مهم در زمینه روانشناسی محسوب می‌شوند. مارتین سلیگمن (مدیر سابق انجمن روانشناسی ایالات متحده) از چیک‌سنت میهایی با عنوان «برترین پژوهشگر در زمینه روانشناسی مثبت» یاد می‌کند. 

او سال ۱۹۳۴ به دنیا آمد. پدرش دیپلماتی مجارستانی بود و به سمت سفیر این کشور در رم منصوب شد. پس از این که کمونیست‌ها مجارستان را اشغال کردند، پدرش حاضر به همکاری با رژیم کمونیستی نشد. از این رو به همراه خانواده‌اش لغو تابعیت شد و برای گذران زندگی، چاره‌ای جز افتتاح رستورانی کوچک در رم نداشت.

میهای برای کمک به درآمد خانواده، ترک تحصیل کرد. در همین سال‌ها توانست یکی از سخنرانی‌های کارل یونگ را ببیند و علاقه‌اش به روانشناسی از همان زمان شکل گرفت. در بیست و دو سالگی برای تحصیل به ایالات متحده مهاجرت کرد.

چیک‌سنت شب‌ها کار می‌کرد تا هزینه تحصیلش را تامین کند. در نهایت توانست مدرک دکترایش را از دانشگاه شیکاگو دریافت کند و از سال ۱۹۶۹ در همان دانشگاه و بعدها در استنفورد به تدریس مشغول شود.

پژوهش‌های او در زمینه «شادی» و «خلاقیت» از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، با این حال وی را بیشتر از هرچیز، با تلاش‌هایش برای طرح و گسترش مفهوم غرقگی (Flow) می‌شناسند.

وی این مفهوم را در سال ۱۹۷۰ معرفی کرد. غرقگی را «یکی شدن اقدام و آگاهی» دانسته‌اند که رسیدن به آن، یعنی تحقق تمرکزی خارق‌العاده بدون زحمت و تلاش. 

میهای در اواخر دوران فعالیتش، بیشتر بر «انگیزه» و عواملی که بر آن تاثیر می‌گذارند و آن را به چالش می‌کشند تمرکز کرده بود؛ به ویژه مفهوم انگیزه ذاتی. او و همکارانش متوجه شدند کسانی که دارای انگیزه ذاتی بیشتری هستند، بیش از سایرین از چالش‌ها لذت می‌برند و هدف خود را فراموش نمی‌کنند.

میهای چیک‌سنت میهایی در سال ۲۰۲۱ درگذشت. با این حال میراث او ادامه دارد و اندیشه‌هایش همچنان، در دنیای روانشناسی مثبت بی‌رقیب هستند.

به باور چیک‌سنت میهایی «سرکوب راه رسیدن به فضیلت نیست. زمانی که افراد از روی ترس خود را محدود می‌کنند، زندگی‌شان دچار نقصان می‌شود. انسان تنها از طریق انضباط خود‌خواسته‌ می‌تواند از  زندگی لذت ببرد و در چارچوب عقل و منطق به حیات خود ادامه دهد».