جاناتان هایت

جاناتان هایت (Jonathan Haidt) استاد دانشگاه، روانشناس و نویسنده آمریکایی است. او که متخصص روانشناسی اجتماعی است، بیش از هرچیز به پژوهش در مورد مفاهیمی چون جنبه‌های روانشاختی اخلاقیات و هیجان‌های اخلاقی می‌پردازد. دو نشریه فارین پالیسی و Prospect، هایت را به‌عنوان یکی از «متفکران برتر جهان» معرفی کرده‌اند.

او در دانشکده کسب‌وکار Stern دانشگاه نیویورک به تدریس رهبری اخلاق‌مدار مشغول است و یکی از پیشگامان و ابداع‌کنندگان نظریه ریشه‌های اخلاقی (Moral Foundations Theory) محسوب می‌شود.

هایت و همکارانش، کریگ جوزف و جس گراهام، در این نظریه تلاش می‌کنند ریشه‌های تکاملی استدلال اخلاقی انسان‌ها را توضیح دهند و آن را بیشتر بر پایه احساسات درونی می‌دانند، نه منطق. این تئوری طی سال‌های بعد گسترش یافت و انواع استدلال‌های اخلاقی مختلف را نیز در بر گرفت.

جاناتان سال ۱۹۶۳ در نیویورک در خانواده‌ای از مهاجران یهودی‌تبار روس و لهستانی به دنیا آمد. مدرک کارشناسی فلسفه خود را از دانشگاه ییل دریافت کرد و سپس برای تحصیل در مقطع ارشد و دکترای روانشناسی به دانشگاه پنسیلوانیا رفت. پژوهش‌های فوق‌دکترای خود را نیز در دانشگاه شیکاگو تحت نظر استادان بزرگ روانشناسی اجتماعی انجام داد.

در سال ۱۹۹۵ به‌عنوان استادیار در دانشگاه ویرجینیا استخدام شد و طی شانزده سال تدریس در ویرجینیا، برنده چندین جایزه معتبر دانشگاهی در سطح ایالتی و ملی شد.

سال ۱۹۹۹ بود که جاناتان به حیطه روانشناسی مثبت‌گرا علاقه پیدا کرد و به مطالعه احساسات اخلاقی مثبت روی آورد. از سال ۲۰۰۴ تصمیم گرفت یافته‌های حاصل از این پژوهش‌ها را در زمینه مطالعات سیاسی به‌کارگیرد و پایه‌های روانشناختی ایدئولوژی را بررسی کند.

این پژوهش‌ها سرانجام در سال ۲۰۱۲ منجر به انتشار کتاب «ذهن درستکار» شد. هایت در این کتاب به بررسی قضاوت‌های اخلاقی انسان‌ها و نقش احساسات در پذیرش یا عدم پذیرش مسائل می‌پردازد. او شرح می‌دهد که چرا افرادی با سوگیری‌های سیاسی متفاوت، درک متفاوتی نیز از مفهوم درست و غلط دارند.

وی پیش‌از آن در سال ۲۰۰۶ کتاب دیگری با عنوان «فرضیه خوشبختی» منتشر کرده بود. این اثر به ارتباط میان تفکرات باستانی و علوم نوین در رابطه با احساس خوشبختی اختصاص دارد. این کتاب به بررسی ریشه‌های روانشناسی مثبت‌گرا در فلسفه تمدن‌های گذشته نیز می‌پردازد.

جاناتان هایت در سال ۲۰۱۱ به دانشگاه نیویورک رفت و کرسی تدریس Thomas Cooley را در اختیار گرفت. او طی سال‌های اخیر به نقش اخلاقیات در اداره کسب‌وکارها علاقه‌مند شده است و علاوه‌بر پژوهش‌های آکادمیک، با تأسیس موسسه غیرانتفاعی Ethical Systems قصد دارد یافته‌های علمی در این زمینه را در اختیار کسب‌وکارها و سازمان‌ها قرار دهد.