استرس چیست و راههای مقابله با آن چیست

اگر دوست دارید به شکلی کامل و دقیق بدانید که استرس چیست و راه های مقابله با آن چه هستند، خواندن این مقاله و نکات کاربردی اش را از دست ندهید.

حتما واژه استرس بارها و بارها به گوش تان خورده است؛ احساسی که همه ما حداقل یک بار در زندگی خود تجربه کرده ایم, کلمه ای که وقتی سر و کله اش پیدا می شود, یعنی یا در شرایط بسیار ناراحت کننده قرار داریم یا در شرایطی بسیار مسرت بخش, یا در وضعیتی که ناشناخته, جدید و پرفشار است. گاهی استرسی که به ما وارد می شود کاملا قابل کنترل است, بعضی وقت ها هم آن قدر شدید می شود که تسلط بر همه چیز را از دست مان خارج می کند و مشکلات روحی و جسمی زیادی برای ما به وجود می آورد. اما ما می توانیم به کمک بعضی روش های ساده و کاربردی, آمادگی ذهنی و فیزیکی خودمان را برای مقابله با این شرایط افزایش داده و نگذاریم فشارهای محیطی آرامش مان را به راحتی به هم بزنند. در ادامه این مقاله بوکاپو می آموزیم که استرس چیست و راه های مقابله با آن چه هستند.

قبل از اینکه وارد اصل موضوع شویم و از منظر روانی و جسمی استرس را مورد بررسی قرار دهیم, نگاهی به کتاب های روانشناسی بوکاپو بیاندازید. راستی می توانید مطلب بهترین کتاب های روانشناسی را نیز مطالعه کرده و بیشتر با این کتاب ها آشنا شوید.

علائم استرس چیست

زمانی که دچار استرس می شویم علامت ها و حالت هایی را تجربه می کنیم که از خفیف تا شدید متغیر هستند؛ در این بخش خواهیم دید که شایع ترین علائم استرس چیست. اما بگذارید قبل از این کار, شما را با خلاصه کتاب مدیریت استرس نوشته آلن الکین آشنا کنیم؛ کتابی که می تواند در زمینه کنترل و مدیریت استرس بسیار کمک تان کند. نسخه صوتی و نوشتاری این خلاصه کتاب در بوکاپو موجود است؛ پیشنهاد می کنیم حتما آن را مطالعه کنید.

مدیریت استرس
هنر کنترل استرس و تنش
اثری از آلن الکین
23 دقیقه
کتاب صوتی موجود است
مشاهده کتاب مدیریت استرس

استرس چیست؟

1. تپش شدید قلب

از شایع ترین علائم استرس که همه ما تجربه می کنیم بالا رفتن ضربان قلب است, در این وضعیت, قلب مان آن قدر شدید می تپد که احساس می کنیم هر آن ممکن است سکته کنیم. مهم ترین دلیلش هم این است که استرس موجب بالا رفتن آدرنالین در بدن مان می شود و آدرنالین هم تپش قلب را افزایش می دهد.

2. تعریق غیر طبیعی

بعد از اینکه ضربان قلب مان بالا رفت, جریان خون شدید شده و دمای بدن مان زیاد می شود. مغز هم برای خنک کردن ما و جلوگیری از بالا رفتن حرارت, به بدن ما دستور عرق کردن می دهد. خیلی سریع روی بخش هایی از بدن مان مثل پیشانی یا کف دست و کمرمان عرق سرد می نشیند و ما دچار احساس لرز می شویم.

3. حالت تهوع

خیلی از افراد ممکن است در شرایط پر استرس دچار حالت تهوع بشوند. دلیل به وجود آمدن چنین حالتی این است که بدن از وضعیت آرامی که داشت وارد یک نوع نابسامانی شده و آنزیم هایی ترشح می کند که موجب حالت تهوع و گاهی استفراغ می شود.

4. سرگیجه

استرس می تواند موجب نوسان در فشار خون هم بشود, وقتی فشار خون به شکل ناگهانی بالا یا پایین برود, می تواند حالتی مثل سرگیجه و از دست دادن تعادل را به دنبال داشته باشد.

5. سردرد

سردرد یکی دیگر از علا یم استرس است و به دلیل تغییرات ناگهانی جریان خون و ضربان قلب به وجود می آید. مخصوصا اگر فردی هستید که با سردردهای میگرنی و مزمن دست و پنجه نرم می کنید, احتمالش خیلی زیاد است که در چنین شرایط پر فشاری دچار سردرد بشوید.

6. کمر درد

بعضی افراد وقتی در شرایط استرس زا قرار می گیرند دچار کمردردهای شدیدی می شوند. دلیل به وجود آمدن کمردرد این است که استرس انقباض هایی را در عضلات و ماهیچه های بخش هایی از بدن ایجاد می کند و این انقباض ها موجب درد در برخی نواحی مثل کمر می شوند.


7. مشکلات گوارشی

یکی از بخش های بدن مان که می تواند به راحتی تحت تأثیر تغییرات روحی قرار بگیرد, سیستم گوارش است. استرس باعث می شود که اسیدهای معده و روده به سرعت افزایش پیدا کنند و فرد دچار به هم ریختگی های گوارشی بشود.

8. تغییر در اشتهاء

از شایع ترین علائم استرس, می توان به کم یا زیاد شدن اشتهاء هم اشاره کرد. بعضی افراد در چنین شرایطی نسبت به هر غذا یا خوراکی کاملا بی میلی پیدا می کنند, حتی غذاهای مورد علاقه شان هم می تواند در زمان استرس, حال شان را کاملا بد کند. برخی افراد هم کاملا برعکس, در این حالت, دچار میل و اشتهاء شدید نسبت به غذا می شوند و دائم پرخوری می کنند.

9. کهیر

وقتی دچار استرس می شوید سیستم ایمنی بدن تان ضعیف می شود و بدن برای از بین بردن این مشکل به وجودآمده هیستامین آزاد می کند. اگر استرس تان از بین نرود ممکن است که بدن تان دچار نشانه های حساسیت شده و علائمی مانند کهیر بروز بدهد.

10. بی خوابی

استرس کاری می کند که دائم فکر و خیال کنیم و دل مان هزار راه برود, این افکار می توانند ما را به شدت بی قرار کنند. بی قراری هم ما را با مشکلات خواب مواجه می کند؛ ممکن است نتوانیم بخوابیم یا خواب مان حالت تکه تکه پیدا کند و در طول شب بارها از خواب بیدار بشویم.

فواید و عوارض استرس

تقریبا هر بار که برای بررسی یک مشکل از پزشکی مشورت می گیریم, بعد از سوالات متعدد, از ما می پرسد که زندگی پر استرسی داریم یا نه؟ سپس از عوارض استرس برای ما می گوید و در آخر می فهمیم که مشکل ما هم یکی از این عوارض است. اما واقعا عوارض و فواید استرس چیست؟ استرس آن قدر قدرت دارد که می تواند روی بخش های زیادی از بدن مان تأثیر بگذارد و آن ها را مختل کند؛ از گوارش گرفته تا قلب و فشار خون و تک تک مفاصل بدن مان.

اما استرس همیشه هم بد نیست, گاهی حتی برای سلامت ما فایده دارد؛ مخصوصا اگر شدتش کم باشد و برای یک اتفاق شادی آور یا هیجان انگیز دچار استرس بشویم. استرس در بعضی موارد باعث می شود که کارایی ما بالاتر برود و ناخودآگاه با انرژی و تمرکز بیشتری فعالیت کنیم. استرس های موقتی و کوتاه مدت حتی می توانند به سلامت جسمی ما کمک کنند و به ما این امکان را بدهند که برای شرایط سخت تر آمادگی و توان بیشتری پیدا کنیم.

خلاصه کتاب روی خوش استرس نوشته کلی مک گونیگال درباره همین موضوع نوشته شده است. این کتاب فواید استرس و راهکارهای استفاده مفید و کاربردی از آن را به ما معرفی می کند. این خلاصه کتاب در بوکاپو موجود است و می توانید به شکل صوتی و نوشتاری به آن دسترسی داشته باشید.

روی خوش استرس
چرا استرس برایمان مفید است و چطور از آن مفید استفاده کنیم؟
اثری از کلی مک گونیگال
25 دقیقه
کتاب صوتی موجود است
مشاهده کتاب روی خوش استرس

فواید و عوارض استرس

تفاوت استرس و اضطراب

اکثر افراد تفاوت استرس و اضطراب را نمی دانند و این دو را با هم اشتباه می گیرند, در حالی که این احساس ها دارای تفاوت هایی با هم هستند. استرس حالت روانی ای است که با دلیل واضح و مشخصی در انسان ایجاد می شود, معمولا کوتاه مدت است و بعد از رفع مشکل یا خارج شدن از وضعیت استرس زا همه چیز آرام می شود. استرس حتی گاهی می تواند حالتی مثبت باشد و در بالا رفتن عملکرد و کارایی به ما کمک کند.

اما اضطراب همیشه احساسی منفی است, سرچشمه اش به راحتی پیدا نمی شود, وضعیتی طولانی و مداوم است, ممکن است از کودکی همراه ما باشد و هیچ وقت دلیلش را نفهمیم, اما روز به روز بیشتر حال مان را بد کند. اضطراب به سختی درمان می شود و اگر ادامه پیدا کند, مشکلاتی مثل افسردگی و وسواس فکری-عملی به وجود می آورد.

این روزها زیاد پیش می آید که این دو واژه به جای هم و یا به عنوان تکمیل کننده هم استفاده بشوند, اما اگر تفاوت استرس و اضطراب را بشناسیم, قطعا بهتر می توانیم در وضعیت های مختلف تشخیص بدهیم که در حال تجربه کردن چه حالی هستیم و نیاز به چه نوع کمکی داریم.

استرس چیست

راههای مقابله با اضطراب

حالا که درباره علائم استرس, فواید و عوارض آن و تفاوت هایی که با اضطراب دارد چیزهایی دستگیرمان شد, درر ادامه خواهیم دید که راه های مقابله با این بمب آسیب رسان, یعنی استرس چیست. قبل از هر چیز, مهم ترین نکته ای که باید بدانیم این است که هر مشکلی راه حلی دارد و استرس هم از این قاعده جدا نیست. در پایین چند راه حل ساده را معرفی می کنیم که در زمان هایی که دچار استرس ناگهانی و کوتاه مدت می شوید, می توانند تا اندازه ای کمک تان کنند که به خود مسلط شده و اوضاع را تحت کنترل در بیاورید.

مقابله با استرس

1. نفس عمیق معجزه می کند

هر زمان دچار استرس شدید, یک گوشه خلوت پیدا کنید و برای لحظاتی در سکوت بایستید یا بنشینید و شروع کنید به نفس عمیق کشیدن. ده نفس عمیق و پشت سر هم و منظم می تواند تا مدتی ضربان قلب و جریان خون شما را آرام کرده و به بهتر شدن حال شما کمک کند. این کار را می توانید هر زمان که نیاز شد تکرار کنید. اگر وقت بیشتری در اختیار دارید و استرس شما طولانی تر از حالت معمول است زمانی را به مدیتیشن اختصاص دهید. مزایا و روش های مدیتیشن را می توانید در کتاب ده درصد شادتر مطالعه کنید.

2. تنها نمانید

اگر در لحظات پرفشار تنها نمانید بهتر است. در این زمان ها معمولا حضور یک دوست, همکار یا آشنا که با او احساس راحتی می کنیم بسیار کمک کننده است. همین که یک نفر باشد که بتوانیم درباره حال بدمان با او صحبت کرده و حواس مان را از موضوع استرس زا کمی منحرف کنیم می تواند تحمل آن شرایط را آسان تر کند.

3. گریه کنید

هیچ اشکالی ندارد! اگر فکر می کنید نیاز به گریه کردن دارید, حتما این کار را انجام بدهید. گریه کردن تا اندازه زیادی می تواند انرژی های منفی شما را تخلیه کرده و سپس باعث آرامش ذهنی شما بشود.

4. شوخ طبعی کنید

اگر گریه کارساز نباشد, شوخ طبعی هم می تواند کمک تان کند. مثلا درباره اتفاق پیش آمده با دوست یا همکارتان شوخی کنید و درباره اش جک بسازید. سعی کنید فضا را به شکلی طنزآمیز جلوه داده و حتی پیش بینی های خنده دار درباره اش داشته باشید. مطمئن باشید که این کار باعث می شود احساس تسلط بیشتری به اوضاع پیدا کرده و از موضع ضعف در بیایید.

5. آب بنوشید

در زمان استرس می توانیم روی نوشیدن آب و اثری که روی جریان خون می گذارد حساب باز کنیم. دم نوش های آرامش بخش هم می توانند در این شرایط کمک کننده باشند, اما ممکن است به راحتی نتوانیم به آن ها دسترسی پیدا کنیم. فقط حواس تان باشد که استرس تا اندازه زیادی روی عملکرد کلیه و مثانه تأثیر می گذارد و بهتر است که در نوشیدن زیاده روی نکنید.

6. کافئین ممنوع!

نه اینکه کافئین را کلا کنار بگذارید, اما در زمان استرس و یک یا دو روز قبل از وضعیتی که می دانید ممکن است برای شما پر فشار باشد, بهتر است که در مصرف کافئین صرفه جویی کنید و کمتر چای, قهوه و نوشیدنی های کافئین دار بنوشید. چون کافئین معمولا قلب و ضربان آن را تحریک می کند و در چنین شرایطی بهتر است که کارهایی انجام بدهید که بیشتر آرام تان می کند تا ناآرام.

7. آدامس بجوید

آدامس جویدن هم می تواند تا اندازه ای کمک تان کند. این کار باعث می شود که نگرانی خود را سر آدامسی که در دهان تان گذاشته اید خالی کرده و با تند تند جویدنش کمی از فشارهای روحی تان را تخلیه کنید. تمرکزتان هم برای مدتی بر روی موضوع استرس زا کم شده و ذهن تان آرام می شود.

8. حرکات کششی انجام بدهید

اگر زمان و امکانش را دارید خیلی خوب است که کمی حرکات کششی انجام بدهید و فشارهایی که دارد ناخودآگاه روی عضلات بدن تان وارد می شود و آن ها را سفت می کند از بین ببرید. این کار نمی گذارد بعد از تحمل استرس, دچار دردهای بدنی بشوید.

9. موسیقی آرامش بخش گوش کنید

موسیقی های آرامش بخش واقعا می توانند در این شرایط کمک کننده باشند. یک کالکشن از آهنگ های مخصوص مدیتیشن یا تمرکز پیدا کنید و برای دقایقی به آن ها گوش بدهید. اگر بتوانید هم زمان هم آن تکنیک نفس عمیق را انجام بدهید که حتما نتیجه بهتری می گیرید.

10. با یک فرد متخصص صحبت کنید

اگر اوضاع آن قدر پر فشار است که هیچ تکنیک و روشی نمی تواند حال تان را خوب کند, می توانید از یک فرد متخصص کمک بگیرید. با روانشناس یا مشاور خود تماس گرفته و از او بخواهید که کمک تان کند, یا اگر مشاوری را نمی شناسید, می توانید با مراکز روان درمانی که مشاوره تلفنی هم انجام می دهند تماس بگیرید و به کمک آن ها دوباره به خودتان مسلط شوید. همچنین یکی دیگر از کتاب هایی که می تواند ما را در کنترل و مدیریت استرس کمک کند, کتاب ذهن رها از استرس است.

حال که بصورت کلی با نشانه ها و دلایل جسمی و روانی استرس آشنا شدید, پیشنهاد می کنیم که به صفحه خلاصه کتاب های روانشناسی بوکاپو نیز نگاهی بیاندازید.

سوالات متداول:

  • استرس چیست؟

استرس حالتی روانی است که وقتی در شرایط بسیار ناراحت کننده قرار داریم یا در وضعیتی که ناشناخته و پرفشار است دچارش می شویم. استرس اگر کوتاه مدت و خفیف باشد قابل کنترل است, اما گاهی هم ممکن است عوارض روحی و جسمی زیادی به دنبال داشته باشد.

  • استرس با اضطراب چه تفاوتی دارد؟

استرس حالت روانی کوتاه مدتی است که همیشه با دلایل مشخصی به وجود می آید و بعد از رفع مشکل یا بیرون آمدن از شرایط استرس زا از بین می رود. اما اضطراب یک اختلال روانی دائمی است که دلایل ریشه ای تری دارد و موجب مشکلاتی مثل افسردگی می شود.

  • چگونه با اضطراب مقابله کنیم؟

شاید بهتر باشد دست از مقابله با اضطراب برداشته و ابتدا آن را به عنوان یک واکنش طبیعی بپذیریم. البته تکنیک هایی برای کاهش اضطراب هم در اختیار داریم مثل نفس عمیق, حرکات کششی و غیره. خلاصه کتاب پایان استرس نوشته دان جوزف گوی تکنیک های مفیدی برای تبدیل استرس به آرامش و استفاده مفید از آن پیشنهاد می کند.

دیدگاه‌ها

پاسخ به
اپلیکیشن بوکاپو
کاربردی‌ترین اپلیکیشن مطالعه
خلاصه صوتی و متنی برترین کتاب‌ها