جوایز ادبی جهان نقش مهمی در دنیای کتاب و مطالعه دارند؛ آنها نهتنها باعث شهرت نویسندگان و افزایش فروش آثارشان میشوند، بلکه بهعنوان معیاری برای سنجش کیفیت و ارزش ماندگار یک اثر در ادبیات نیز شناخته میشوند. این جوایز ادبی معتبر جهان، برای شما مثل یک نقشه راه مطمئن عمل میکنند تا در میان انبوه کتابهای منتشرشده، بهترینها را پیدا کنید و وقت ارزشمندتان را صرف آثاری کنید که هم از نظر محتوا غنی و پربارند و هم از نظر ادبی و هنری در سطحی بالا قرار دارند.
مطالعه آثار برنده جوایز معتبر ادبی، به شما کمک میکند تا نگاه عمیقتری به مفاهیم انسانی، اجتماعی و فرهنگی پیدا کنید و ذهن خود را برای رشد، موفقیت و تعالی تربیت کنید.
در بوکاپو، بهعنوان دوست و همراه آموزشی شما، هدف این است که با شناخت این عناوین تأثیرگذار، بتوانید هدفمندتر کتاب بخوانید و به سوی یادگیری پیوسته گام بردارید. اگر شما هم جزو مدیران، دانشجویان یا افراد پرمشغلهای هستید که میخواهید در کمترین زمان، هسته اصلی آثار برنده جوایز ادبی را بشناسید، این مقاله مخصوص شماست.
۱. جایزه نوبل ادبیات؛ معتبرترین جایزه ادبی جهان
جایزه نوبل ادبیات (The Nobel Prize in Literature)، بیتردید یکی از مشهورترین و معتبرترین جوایز ادبی جهان است. این جایزه از سال ۱۹۰۱ میلادی، براساس وصیت آلفرد نوبل، به نویسندهای اعطا میشود که آثارش «برجستهترین اثر را در جهتی آرمانی» پدید آورده باشد.
این جایزه معمولاً بهخاطر مجموعه آثار یک نویسنده به او داده میشود، نه صرفاً یک کتاب خاص. انتخاب برنده توسط آکادمی سوئد انجام میشود و اعلام نام برنده هر سال، توجه رسانهها و علاقهمندان ادبیات را در سراسر جهان به خود جلب میکند.
دریافت نوبل، تأثیر چشمگیری بر شهرت جهانی نویسنده و فروش آثارش دارد و عملاً او را وارد تاریخ ادبیات جهان میکند.

۲. فهرست نیویورک تایمز؛ مرجعی تأثیرگذار، نه یک جایزه ادبی جهانی
روزنامه نیویورک تایمز هر سال فهرستی با عنوان (Notable Books) یا «کتابهای برجسته سال» منتشر میکند. این فهرست، بهمعنای دقیق کلمه، «جایزه» نیست؛ اما در عمل، یک مرجع بسیار مهم و تأثیرگذار در بازار کتاب آمریکا و حتی جهان است.
این فهرست، گزیدهای از بهترین آثار ادبی و غیرداستانی منتشرشده در طول سال است که منتقدان نیویورک تایمز آنها را شایسته توجه ویژه میدانند. قرار گرفتن نام یک کتاب در این فهرست، به آن اعتبار و دیدهشدن بسیار زیادی میدهد و میتواند مسیر حرفهای نویسنده را تغییر دهد.
۳. جایزه پولیتزر؛ مهمترین جایزه ادبیات داستانی در آمریکا
جایزه پولیتزر (Pulitzer Prize) یکی از مهمترین جوایز ادبی و روزنامهنگاری در ایالات متحده است. پولیتزر در حوزههای مختلفی مانند روزنامهنگاری، ادبیات و موسیقی اعطا میشود، اما بخش ادبیات داستانی آن، بهطور خاص جایگاه ویژهای دارد.
این جایزه در سال ۱۹۱۷ توسط جوزف پولیتزر، روزنامهنگار مجارستانیتبار، بنیانگذاری شد و زیر نظر دانشگاه کلمبیا اداره میشود. تمرکز بخش داستانی این جایزه بر آثاری است که عمدتاً به تجربه و زندگی آمریکایی میپردازند.
دریافت جایزه پولیتزر، اعتبار بزرگی برای نویسنده محسوب میشود و معمولاً باعث جهش فروش و ترجمه آثار او به زبانهای مختلف میگردد.
پیشنهاد مطالعه: جشن کریسمس در کتاب ها؛ معرفی ۲۱ کتاب با موضوع کریسمس
۴. جایزه او. هنری؛ جایزه جهانی ادبیات برای بهترین داستان کوتاه
جایزه او. هنری (O. Henry Award) بهطور اختصاصی به داستانهای کوتاه اختصاص دارد. این جایزه از سال ۱۹۱۹ برگزار میشود و هر سال، چند داستان کوتاه منتشرشده در مجلات و نشریات آمریکایی را بهعنوان آثار برگزیده انتخاب میکند.
این جایزه به افتخار او. هنری، نویسنده مشهور آمریکاییِ داستان کوتاه، نامگذاری شده و معیارهایش بر کیفیت داستاننویسی، نوآوری در فرم و عمق محتوایی استوار است. حضور در فهرست داستانهای برگزیده او. هنری، برای هر نویسنده داستان کوتاه، نقطه عطفی مهم بهشمار میرود.
پیشنهاد مطالعه: کتاب های معرفی شده در برنامه اکنون
۵. جایزه ادبی بوکر؛ یکی دیگر از مهم ترین جوایز ادبی جهان
جایزه ادبی بوکر (Booker Prize) یکی از بهترین جوایز ادبی جهان است که هر سال به بهترین رمان انگلیسیزبان که در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشد تعلق میگیرد. نویسنده میتواند از هر ملیتی باشد، بهشرط آنکه کتاب او مطابق با قوانین انتشار این جایزه منتشر شده باشد.
از سال ۲۰۱۶، جایزه بینالمللی بوکر (International Booker Prize) نیز بهصورت سالانه به یک رمان یا مجموعه داستان که از هر زبانی به انگلیسی ترجمه شده باشد اعطا میشود. مبلغ جایزه بین نویسنده و مترجم، بهطور مساوی تقسیم میشود.
بوکر و بینالمللی بوکر، هر دو نقش مهمی در شناساندن نویسندگان بااستعداد به خوانندگان جهانی دارند و بر فروش و ترجمه آثار، تأثیر مستقیم میگذارند.
۶. جایزه «کتاب اول گاردین»؛ یک جایزه ادبی مهم دیگر (متوقف شده)
جایزه کتاب اول گاردین (Guardian First Book Award) یکی از مهمترین جوایز ادبی بریتانیا بود که از ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۵ برگزار شد. تمرکز این جایزه، همانطور که از نامش پیداست، بر اولین کتاب منتشرشده نویسندگان تازهکار در هر ژانری بود.
این جایزه نقش مهمی در معرفی استعدادهای تازه به دنیای ادبیات داشت. هرچند پس از ۲۰۱۵ متوقف شد، اما روزنامه گاردین همچنان با معرفی «کتابهای سال» و فهرستهای منتخب، در هدایت سلیقه خوانندگان نقش مؤثری ایفا میکند.
۷. جایزه نویسندگان زنان وارویک؛ برای ترجمه آثار زنان به انگلیسی
جایزه نویسندگان زنان وارویک (Warwick Prize for Women in Translation) با هدف افزایش دیدهشدن آثار نویسندگان زن که از زبانهای دیگر به انگلیسی ترجمه میشوند، در سال ۲۰۱۷ پایهگذاری شد.
این جایزه به کتابی اهدا میشود که نویسندهاش زن باشد و اثرش به انگلیسی ترجمه و توسط ناشری در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشد. مبلغ جایزه بین نویسنده و مترجم (یا مترجمان) تقسیم میشود و جنسیت مترجم اهمیت ندارد. این جایزه به شکل جدی به گسترش تنوع زبانی و فرهنگی در ادبیات انگلیسیزبان کمک میکند.
۸. جایزه بینالمللی ادبیات نوستاد یا نوبل آمریکایی
جایزه بینالمللی ادبیات نوستاد (Neustadt International Prize for Literature)، یکی از مهمترین جوایز ادبی بینالمللی است که هر دو سال یکبار توسط دانشگاه اوکلاهما و مجله World Literature Today اهدا میشود.
این جایزه که گاهی از آن بهعنوان «نوبل آمریکایی» یاد میشود، به یک نویسنده زنده از هر نقطه جهان تعلق میگیرد و معمولاً به خاطر مجموعه آثار او اعطا میشود، نه فقط یک کتاب. محدودیت زبانی ندارد و نویسندگان از زبانها و فرهنگهای مختلف میتوانند نامزد آن شوند.
۹. جوایز ملی کتاب آمریکا؛ از جایزه های ادبی مهم آمریکا
جوایز ملی کتاب (National Book Awards) از مهمترین جوایز ادبی در ایالات متحده هستند. این جوایز از سال ۱۹۵۰ آغاز شدهاند و هر سال در چند بخش اصلی اعطا میشوند؛ از جمله:
– داستان
– غیرداستانی
– شعر
– ادبیات جوانان
– ادبیات ترجمهشده
تمرکز این جوایز بر کتابهایی است که توسط ناشران آمریکایی منتشر شدهاند. جوایز ملی کتاب، ویترین مهمی برای نمایش سطح و تنوع ادبیات معاصر آمریکا بهشمار میروند.
۱۰. جایزه ادبیات داستانی زنان؛ صدای زنان در ادبیات انگلیسیزبان
جایزه ادبیات داستانی زنان (Women’s Prize for Fiction)، که پیشتر با نامهای Orange Prize و سپس Baileys Prize شناخته میشد، یکی از جوایز مهم ادبی در بریتانیاست.
این جایزه هر سال به بهترین رمان داستانی انگلیسیزبان نوشتهشده توسط یک نویسنده زن از هر ملیتی اهدا میشود. هدف آن، تجلیل از خلاقیت ادبی زنان، افزایش دیدهشدن آثار آنها و تشویق مخاطبان به خواندن ادبیات زنان است.
۱۱. جایزه گنکور؛ از جوایز ادبی فرانسه
جایزه گنکور (Prix Goncourt)، معتبرترین جایزه ادبی فرانسه است که از سال ۱۹۰۳ تا امروز هر سال به بهترین رمان نوشتهشده به زبان فرانسوی تعلق میگیرد.
با وجود آنکه مبلغ نقدی این جایزه زیاد نیست، اما تأثیر آن بر فروش کتاب و شهرت نویسنده بسیار چشمگیر است. برنده گنکور، تقریباً همیشه در فرانسه به یک «پرفروش بزرگ» تبدیل میشود و در سطح بینالمللی هم بیشتر دیده میشود.
۱۲. جایزه ادبی فمینا؛ جایزه ادبیات با داوران زن و نگاه متفاوت
جایزه فمینا (Prix Femina) یکی دیگر از جوایز مهم ادبیات فرانسه است. ویژگی خاص این جایزه آن است که داوران آن تماماً زن هستند؛ هرچند برندگان میتوانند زن یا مرد باشند.
این جایزه از سال ۱۹۰۴ (و در شاخههایی از ۱۹۲۲) برگزار میشود و شامل بخشهای مختلفی برای آثار فرانسویزبان و آثار ترجمهشده است. فمینا سهم مهمی در کشف و معرفی نویسندگان خلاق، بهویژه زنان نویسنده، دارد.
پیشنهاد مطالعه: پرفروش ترین کتاب های دنیا که از شما یک عاشق واقعی میسازند
۱۳. جایزه کتاب بریتانیا؛ از مهم ترین جوایز جهانی ادبیات
جایزه کتاب بریتانیا (British Book Awards) که با نام غیررسمی Nibbies نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین جوایز دنیای کتاب در بریتانیاست.
این مجموعه جوایز، علاوه بر کتابها، ناشران، کتابفروشان و سایر دستاندرکاران صنعت نشر را نیز مورد تقدیر قرار میدهد. بخشهای مختلفی مانند کتاب سال داستانی، غیرداستانی، کودک و… در آن وجود دارد و تأثیر زیادی بر فروش و دیدهشدن کتابها دارد.
۱۴. جشنواره شب شعر استروگا؛ «تاج زرین» شعر جهان
شب شعر استروگا (Struga Poetry Evenings) یکی از قدیمیترین و مهمترین جشنوارههای شعر در جهان است که هر سال در شهر استروگا در مقدونیه شمالی برگزار میشود.
در این جشنواره، جایزهای با عنوان «تاج زرین» (Golden Wreath) به یک شاعر برجسته جهان اعطا میشود. این جایزه، از معتبرترین افتخارات در حوزه شعر محسوب میشود و نقش مهمی در ترویج شعر و گفتوگوی فرهنگی میان ملتها دارد.
۱۵. جوایز منتخب گودریدز؛ رأی مستقیم خوانندگان
جوایز منتخب گودریدز (Goodreads Choice Awards) از مردمیترین جوایز ادبی جهان هستند. در این جوایز، برندگان نه توسط هیئت داوری تخصصی، بلکه مستقیماً با رأی کاربران پلتفرم Goodreads انتخاب میشوند.
این جوایز در ژانرهای مختلفی مانند رمان، فانتزی، علمیتخیلی، عاشقانه، تاریخی و… برگزار میشوند و بیش از آنکه معیار «نقد ادبی» باشند، نشاندهنده سلیقه و محبوبیت آثار در بین عموم خوانندگان هستند.
۱۶. جایزه میگل د سروانتس؛ مهمترین جایزه ادبی اسپانیایی زبان
جایزه میگل د سروانتس (Miguel de Cervantes Prize) معتبرترین جایزه ادبی برای ادبیات اسپانیاییزبان است. این جایزه هر سال به یک نویسنده اسپانیاییزبان اعطا میشود که مجموعه آثارش سهمی برجسته در میراث ادبی این زبان داشته باشد.
جایزه سروانتس را اغلب معادل نوبل ادبیات در دنیای اسپانیاییزبان میدانند و اهمیت آن بیشتر فرهنگی و نمادین است تا صرفاً مالی.
۱۷. جایزه ادبی استرگا؛ مهمترین جایزه ادبی ایتالیایی زبان
جایزه استرگا (Strega Prize)، مهمترین جایزه ادبی ایتالیاست که هر سال به بهترین رمان منتشرشده به زبان ایتالیایی تعلق میگیرد. این جایزه از سال ۱۹۴۷ برگزار میشود و تأثیر عمیقی بر بازار کتاب ایتالیا دارد.
دریافت استرگا، دروازهای برای شهرت ملی و بینالمللی نویسنده محسوب میشود.
۱۸. جوایز کتاب آمریکا؛ یکی دیگر از جوایز معتبر ادبی
جوایز کتاب آمریکا (American Book Awards) توسط سازمان Before Columbus Foundation اعطا میشوند. هدف این جوایز، تقدیر از تنوع و کیفیت ادبیات آمریکا است، بدون اینکه محدودیت سختگیرانهای در ژانر، نژاد، ملیت یا سبک وجود داشته باشد.
این جوایز اغلب آثاری را برجسته میکنند که ممکن است در جوایز جریان اصلی نادیده گرفته شوند و به همین دلیل، به آزادی و گوناگونی صداها در ادبیات اهمیت میدهند.
پیشنهاد مطالعه: کتاب هایی که حال آدم را خوب می کنند (معرفی ۵ کتاب متفاوت)
۱۹. جایزه گوته؛ از جوایز ادبی آلمان
جایزه گوته (Goethe Prize) به افتخار یوهان ولفگانگ فون گوته، نویسنده بزرگ آلمانی، اعطا میشود و یکی از جوایز مهم فرهنگی آلمان است.
این جایزه معمولاً در شهر فرانکفورت و هر چند سال یکبار (بهصورت دورهای، نه لزوماً سالانه) اهدا میشود و فقط به نویسندگان محدود نیست؛ بلکه میتواند به هنرمندان، متفکران و چهرههای فرهنگی که در راستای ارزشهای فکری و هنری گوته فعالیت کردهاند، تعلق بگیرد.
۲۰. جایزه هانس کریستین اندرسن؛ نوبل کوچک ادبیات کودک
جایزه هانس کریستین اندرسن (Hans Christian Andersen Award)، که گاهی «نوبل کوچک ادبیات کودک» خوانده میشود، هر دو سال یکبار توسط IBBY (هیئت بینالمللی کتاب برای جوانان) اعطا میشود.
این جایزه به یک نویسنده و یک تصویرگر زنده داده میشود که مجموعه آثارشان سهمی ماندگار در ادبیات کودک و نوجوان داشته باشد و از مهمترین جوایز در این حوزه بهشمار میرود.
۲۱. جایزه هوگو؛ جایزه ادبی برای آثار فانتزی و علمیتخیلی
جایزه هوگو (Hugo Award) از مهمترین جوایز در ژانر علمیتخیلی و فانتزی است. برندگان این جایزه توسط هواداران این ژانر و در جریان کنوانسیون جهانی علمیتخیلی (Worldcon) انتخاب میشوند.
این جایزه نقش مهمی در معرفی نویسندگان و آثار شاخص این دو ژانر دارد و معمولاً آثار برنده، بهسرعت مورد توجه ناشران و خوانندگان سراسر جهان قرار میگیرند.
پیشنهاد مطالعه: ۶ مورد از بهترین کتاب های داستانی جهان را بشناسید
۲۲. جایزه گئورگ بوشنر؛ مهمترین جایزه ادبیات آلمانی زبان
جایزه گئورگ بوشنر (Georg Büchner Prize) معتبرترین جایزه ادبی برای نویسندگان آلمانیزبان است. این جایزه هر سال به نویسندهای اعطا میشود که مجموعه آثارش سهمی مهم در ادبیات آلمانیزبان داشته باشد.
این جایزه، نوآوری ادبی، عمق فکری و تأثیرگذاری اجتماعی آثار را مد نظر قرار میدهد و توجه به آن برای دنبالکردن ادبیات معاصر آلمانی ضروری است.
پیشنهاد مطالعه: بهترین کتاب های نوجوان که آدم بزرگها باید بخوانند
۲۳. جوایز ادگار آلن پو؛ جایزه ادبیات جنایی و معمایی
جوایز ادگار (Edgar Awards) به افتخار ادگار آلن پو، نویسنده بزرگ داستانهای جنایی و معمایی، نامگذاری شدهاند. این جوایز هر سال توسط انجمن Mystery Writers of America اهدا میشوند.
تمرکز آنها بر آثاری است که در ژانر جنایی، معمایی و تریلر قرار میگیرند (رمان، داستان کوتاه، فیلمنامه و…) و به نوعی استاندارد مهمی برای سنجش این ژانر در دنیای انگلیسیزبان هستند.
۲۴. جوایز کتاب کاستا؛ از جوایز ادبی متوقفشده
جوایز کتاب کاستا (Costa Book Awards)، که پیشتر Whitbread Book Awards نام داشت، یکی از محبوبترین جوایز ادبی بریتانیا بود. این جوایز در پنج بخش رمان، رمان اول، زندگینامه، شعر و کتاب کودک برگزار میشد و در نهایت یک «کتاب سال» از میان برندگان بخشها انتخاب میکردند.
این جوایز تا سال ۲۰۲۱ برگزار میشد و نقش مهمی در معرفی آثار خوشخوان و باکیفیت برای عموم مخاطبان داشتند.
۲۵. جایزه فرانتس کافکا؛ از جایزه های ادبی مهم کشور چک
جایزه فرانتس کافکا (Franz Kafka Prize) هر سال در جمهوری چک به نویسندهای از هر نقطه جهان اعطا میشود که آثارش دارای «کیفیت هنری استثنایی» و پیامهای عمیق انسانی باشد.
این جایزه به افتخار فرانتس کافکا نامگذاری شده و معمولاً نویسندگانی را انتخاب میکند که تأثیر جدی بر ادبیات معاصر گذاشتهاند.
۲۶. جایزه قلم آمریکا؛ از جایزه های مهم بین المللی ادبیات
سازمان PEN America مجموعهای متنوع از جوایز ادبی را در حوزههای داستان، غیرداستانی، شعر، جستار و… اعطا میکند. این جوایز علاوه بر وجه ادبی، به آزادی بیان و حمایت از نویسندگان تحت فشار و سانسور توجهی ویژه دارند و از نظر فرهنگی و اجتماعی بسیار مهماند.
۲۷. جایزه ادبی دابلین؛ یکی از بزرگترین جوایز جهان برای یک رمان
جایزه ادبی دابلین (Dublin Literary Award)، که پیشتر با نام International IMPAC Dublin Literary Award شناخته میشد، یکی از مهمترین جوایز ادبی بینالمللی برای رمان است.
این جایزه هر سال به یک رمان نوشتهشده به انگلیسی یا ترجمهشده به انگلیسی اعطا میشود. مبلغ جایزه ۱۰۰ هزار یورو است و اگر اثر ترجمه باشد، ۷۵ هزار یورو به نویسنده و ۲۵ هزار یورو به مترجم اختصاص مییابد. نامزدها را کتابخانههای عمومی از سراسر جهان معرفی میکنند؛ همین ویژگی، این جایزه را از بسیاری جوایز دیگر متمایز میکند.
۲۸. جایزه یادبود آسترید لیندگرن؛ تمرکز بر ادبیات کودک و ترویج خواندن
جایزه یادبود آسترید لیندگرن (Astrid Lindgren Memorial Award – ALMA) یکی از مهمترین و بزرگترین جوایز مالی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان است که هر سال به افتخار نویسنده سوئدی، آسترید لیندگرن، اعطا میشود.
این جایزه میتواند به نویسندگان، تصویرگران، مروجان کتابخوانی یا سازمانهایی که برای ترویج کتاب و خواندن در میان کودکان تلاش میکنند، تعلق بگیرد.
۲۹. جایزه پلانتا؛ یکی از بزرگترین جوایز ادبی جهان از نظر مالی
جایزه پلانتا (Premio Planeta de Novela) یکی از شاخصترین جوایز رمان اسپانیاییزبان و از نظر مالی، یکی از بزرگترین جوایز ادبی جهان است.
این جایزه هر سال توسط انتشارات Planeta به یک رمان اسپانیاییزبان اعطا میشود. برنده جایزه مبلغ بسیار بالایی (در حد یک میلیون یورو) دریافت میکند و نفر دوم نیز جایزهای قابل توجه دارد. پلانتا در کنار سروانتس، از مهمترین نقاط تمرکز دنیای کتاب در جهان اسپانیاییزبان است.
پیشنهاد مطالعه: ۱۰ مورد از بهترین کتاب های کسب و کار که هر کارآفرینی باید بخواند
۳۰. «بوکر عربی»؛ یک جایزه بین المللی ادبی بر ای رمان عربی معاصر
جایزه بینالمللی برای رمان عربی (International Prize for Arabic Fiction – IPAF)، که معمولاً با نام غیررسمی «بوکر عربی» شناخته میشود، مهمترین جایزه برای رمان عربیزبان معاصر است.
این جایزه سالانه به بهترین رمان منتشرشده به زبان عربی اهدا میشود و بر آثار برگزیده، تأثیر زیادی در زمینه ترجمه به زبانهای دیگر و دیدهشدن جهانی میگذارد.
۳۱. جوایز حلقه ملی منتقدان کتاب؛ از جوایز ادبی معروف
جوایز حلقه ملی منتقدان کتاب (National Book Critics Circle Awards) توسط جمعی از منتقدان حرفهای کتاب در آمریکا اعطا میشود.
این جوایز بخشهایی همچون داستان، غیرداستانی، شعر، زندگینامه، نقد و… را پوشش میدهند و چون داوران آن منتقدان حرفهای هستند، نگاهشان بیشتر به کیفیت ادبی و ارزش نقدپذیری آثار معطوف است.
مهمترین جوایز ادبی در ایران
همانطور که شناخت جوایز ادبی جهان برای انتخاب کتابهای باکیفیت مهم است، توجه به جوایز ادبی در ایران نیز به ما کمک میکند تا در میان آثار داخلی، بهترینها را بشناسیم. این جوایز، بازتابدهنده غنای فرهنگی و ادبی ایران هستند و نقش مهمی در کشف استعدادهای تازه و ترویج کتابخوانی دارند.
۱. جایزه ادبی هفت اقلیم
جایزه ادبی هفت اقلیم یکی از مهمترین جوایز مستقل ادبی در ایران است که با تمرکز بر رمان و مجموعه داستان زبان فارسی برگزار میشود. این جایزه در پی آن است که با تکیه بر زبان، بومیت و فرهنگ ایرانی، آثار شاخص داستانی را شناسایی و نویسندگان برجسته را به جامعه معرفی کند.
۲. جایزه ادبی صادق هدایت
جایزه ادبی صادق هدایت یک جایزه غیردولتی است که بهطور خاص بر داستان کوتاه تمرکز دارد و به افتخار صادق هدایت، نویسنده بزرگ ایرانی، نامگذاری شده است. این جایزه، بستری برای کشف و معرفی استعدادهای تازه در حوزه داستان کوتاه فراهم میکند و به رشد این ژانر در ادبیات فارسی کمک کرده است.
۳. جایزه ادبی جلال آل احمد
جایزه ادبی جلال آل احمد از معتبرترین جوایز ادبی در ایران است که با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار میشود. این جایزه به منظور بزرگداشت جلال آل احمد و ارتقای ادبیات معاصر فارسی پایهگذاری شده و به برترین آثار در حوزههایی مانند رمان، داستان بلند، مستندنگاری و نقد ادبی اعطا میشود. از نظر مالی و معنوی، از جدیترین جوایز رسمی کشور بهشمار میرود.
۴. جایزه ادبی هوشنگ گلشیری (متوقف شده)
جایزه ادبی هوشنگ گلشیری یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین جوایز مستقل ادبی در ایران بود که به افتخار هوشنگ گلشیری برگزار میشد. این جایزه در بخشهایی مانند «رمان اول»، «مجموعه داستان اول» و… بر آثار منتشرشده تمرکز داشت و نقش مهمی در معرفی نسلهای جدید نویسندگان ایرانی ایفا کرد. هرچند مدتی است برگزاری آن متوقف شده، اما تأثیرش در فضای داستاننویسی ایران باقی مانده است.
۵. جایزه ادبی مهرگان ادب
جایزه مهرگان ادب یک جایزه خصوصی و مستقل است که به بهترین رمان و مجموعه داستانهای کوتاه منتشرشده در طول سال، با تأکید بر مضامین انسانی و محیطزیستی، اهدا میشود. استقلال این جایزه و ترکیب داوران حرفهای باعث شده که مهرگان ادب در میان نویسندگان و منتقدان، اعتباری ویژه داشته باشد.
۶. جایزه ادبی پروین اعتصامی
جایزه ادبی پروین اعتصامی یک جایزه ادبی ویژه بانوان است که به نام شاعر بزرگ ایرانی، پروین اعتصامی، نامگذاری شده است. این جایزه بهصورت دوسالانه به آثار منتشرشده زنان نویسنده و شاعر ایرانی در حوزههای مختلف (داستان، شعر، نقد، پژوهش، ترجمه و…) اعطا میشود و هدف آن تشویق حضور بانوان در عرصه ادبیات و دیدهشدن بیشتر آثار آنهاست.
پیشنهاد مطالعه: بامداد خمار درباره چیست و چه کسی آن را نوشته است؟
شما چه جایزه ادبی مهم دیگری میشناسید؟
همراهان گرامی بوکاپو، همانطور که دیدید، دنیای جوایز ادبی جهان و ایران، دنیایی بسیار غنی و گسترده است. این جوایز، نه تنها یک افتخار برای نویسنده، بلکه یک چراغ راهنما برای ما خوانندگان هستند تا به سراغ عمیقترین و ماندگارترین آثار ادبیات جهان برویم. اکنون که با گلچینی از بهترین جوایز ادبی جهان، از نوبل تا بوکر و گنکور و همچنین جوایز مهم داخلی آشنا شدید، وقت آن است که به جای اتلاف وقت برای یافتن کتاب خوب، با اعتماد به این نشانهای معتبر، سریعتر به سراغ اصل مطلب بروید و به یادگیری مستمر بپردازید.
اگر شما هم مدیر یا کارمندی پرمشغله هستید که میخواهید وقت کم خود را صرف باکیفیتترین محتوا کنید یا دانشآموز و دانشجویی هستید که به دنبال سریعترین راه برای کسب دانش ناب هستید، بوکاپو دقیقاً همان چیزی است که نیاز دارید!
منتظر نمانید! اگر میخواهید چکیده و مهمترین مفاهیم کتابهای برنده این جوایز ادبی دنیا و هزاران کتاب تأثیرگذار دیگر را در زمینههای روانشناسی، مدیریت، کارآفرینی، فلسفه و… بخوانید یا بشنوید، همین حالا در بوکاپو ثبتنام کنید! با بوکاپو، شما در کمترین زمان، بیشترین دانش را کسب میکنید و به یک رهبر دانشآموخته تبدیل میشوید.
جایزه نوبل ادبیات معمولاً به مجموعه آثار یک نویسنده اعطا میشود، نه لزوماً به یک کتاب خاص. این جایزه به نویسندهای تعلق میگیرد که آثارش «برجستهترین اثر را در جهتی آرمانی» خلق کرده باشد.
جایزه بوکر به بهترین رمان انگلیسیزبان منتشرشده در بریتانیا و ایرلند داده میشود. اما جایزه بینالمللی بوکر به بهترین رمان ترجمهشده به انگلیسی، از هر زبان دیگری، تعلق میگیرد و جایزه بین نویسنده و مترجم تقسیم میشود.
جایزه ادبی ایمپک دوبلین (International DUBLIN Literary Award) و جایزه ادبیات نوستاد (Neustadt International Prize) از مهمترین جوایز علمی ادبی بین المللی هستند که به صورت خاص، جنبه بینالمللی دارند و به نویسندگانی از سراسر دنیا اهدا میشوند.
شناخت جوایز ادبی کتاب کمک میکند تا خوانندگان پرمشغله، وقت و هزینه خود را صرف آثاری کنند که از فیلترهای سختگیرانه داوری گذشته و دارای بالاترین سطح کیفیت ادبی و محتوایی هستند؛ در واقع این جوایز به عنوان یک تضمینکننده کیفیت در ادبیات جهان عمل میکنند.
برخی از جوایز ادبی در ایران مانند جایزه جلال آل احمد، با وجود تمرکز بر زبان فارسی، به دلیل ارزش محتوایی و تاریخی خود، در سطح بینالمللی نیز شناخته شده هستند. همچنین، وجود جوایزی که به ترجمه و آثار زنان میپردازند (مانند جایزه پروین اعتصامی)، آنها را در مسیر ارتباط با ادبیات جهان قرار میدهد.







